Strona g│ˇwnaNasza szko┬│aHistoriaPatronkaPlan lekcjiZmiany planuRekrutacjaNauczycieleSamorz┬▒dDla rodzic├│wPliki szkolneKalendarzKronikaKonkursyGalerieZdj├¬cia klasoweSukcesy uczni├│wStypendy┬ÂciRanking szk├│┬│Matura 2015SportPedagog szkolnyWolontariatSZOKKsi├¬ga go┬ÂciKontaktRed@kcj@BIPLOok-magazinePlatforma C++Moodle
Nasza patronka - Maria D┬▒browska

 

Maria D┬▒browska - nasza patronka

Pochodzi┬│a z zubo┬┐a┬│ej rodziny ziemia├▒skiej - jej ojciec, powstaniec z 1863, by┬│ administratorem maj┬▒tków ziemskich. W latach 1901 - 1905 uczy┬│a si├¬ w prywatnej szkole Heleny Semadeniowej, a nast├¬pnie w gimnazjum ┬┐e├▒skim. W 1905 wzi├¬┬│a udzia┬│ w strajku szkolnym. Lata 1906 - 1907 sp├¬dzi┬│a w Warszawie, gdzie kontynuowa┬│a nauk├¬, a pó┬╝niej studiowa┬│a nauki przyrodnicze oraz socjologi├¬ i filozofi├¬ w Lozannie i Brukseli. Uczestniczy┬│a wówczas w dzia┬│alno┬Âci Filorecji - organizacji niepodleg┬│o┬Âciowej m┬│odzie┬┐y polskiej.
Do Kalisza powróci┬│a w 1910 i podj├¬┬│a prac├¬ nauczycielki geografii na pensji Wandy Motylewskiej. W tym te┬┐ roku debiutowa┬│a jako publicystka w "Gazecie Kaliskiej" i "Zaraniu" oraz wyg┬│osi┬│a swój pierwszy publiczny odczyt. W 1911 wysz┬│a za m┬▒┬┐ za Mariana D┬▒browskiego, emigracyjnego dzia┬│acza PPS.
W 1913 przebywa┬│a w Londynie jako stypendystka Towarzystwa Kooperatystów, a po powrocie opublikowa┬│a na ┬│amach pisma "Echo Literacko - Artystyczne" swoje pierwsze opowiadanie "We Francji... ziemi cudzej". Podczas pierwszej wojny ┬Âwiatowej zwi┬▒zana by┬│a z ruchem ludowym i niepodleg┬│o┬Âciowym, wspó┬│redagowa┬│a pisma "Ch┬│opska Sprawa" i "Polska Ludowa". W 1917 przenios┬│a si├¬ do Warszawy. Po odzyskaniu niepodleg┬│o┬Âci pracowa┬│a w latach 1918 - 1924 w Ministerstwie Rolnictwa. Bra┬│a czynny udzia┬│ w organizowaniu o┬Âwiaty ludowej i robotniczej, w ruchu spó┬│dzielczym, dzia┬│alno┬Âci ZZLP i Pen Clubu, tak┬┐e bardzo aktywna by┬│a w ┬┐yciu publicznym. Nale┬┐a┬│a do grona post├¬powych dzia┬│aczy i pisarzy inicjuj┬▒cych od 1927 liczne akcje protestacyjne przeciw ograniczaniu swobód obywatelskich i metodom stosowanym wobec wi├¬┬╝niów politycznych.
Mi├¬dzywojenn┬▒ twórczo┬Â├Ž D┬▒browskiej otwieraj┬▒ opowiadania po┬Âwi├¬cone tematyce spó┬│dzielczej i m┬│odzie┬┐owej, umieszczone w zbiorach "Dzieci ojczyzny" (1918) i "Ga┬│┬▒┬╝ czere┬Âni" (1922), ale dopiero cykl opowiada├▒ "U┬Âmiech dzieci├▒stwa" (1923), osnuty na wspomnieniach z lat dzieci├▒stwa sp├¬dzonych na wsi, zwróci┬│ na pisark├¬ uwag├¬ krytyki i czytelników. Wielkim sukcesem sta┬│ si├¬ nast├¬pny cykl "Ludzie stamt┬▒d" (1926). W latach 1932 - 1934 ukaza┬│y si├¬ kolejne tomy najwybitniejszego dzie┬│a pisarki, "Nocy i dni", które sama autorka nazwa┬│a powie┬Âci┬▒ o Kaliszu.
Jak pisze Halina Sutarzewicz w swojej pracy "Kalisz w literaturze": "Pisarka ┬Âwietnie odtworzy┬│a jego (Kalisza - przyp. autora) topografi├¬, niemal ka┬┐d┬▒ scen├¬ powie┬Âci mo┬┐emy dok┬│adnie umiejscowi├Ž, je┬Âli wiemy, ┬┐e Dziadowe Przedmie┬Âcie to ulica Babina, ulica Karoli├▒ska to Aleja Wolno┬Âci, zwana dawniej Alej┬▒ Józefiny, Raciborskie Przedmie┬Âcie - Górno┬Âl┬▒ska, Owocowa (dawne Ogrody) - ulica Ko┬Âciuszki, a plac ┬Žwi├¬toja├▒ski to plac ┬Âw. Józefa, którego dawny wygl┬▒d dok┬│adnie ogl┬▒damy z okien pani Barbary (...) D┬▒browska ocali┬│a tak┬┐e od zapomnienia ca┬│y szereg innych widoków Kalisza, jak np. kana┬│ Prosny, który bieg┬│ mi├¬dzy mi├¬dzy dzisiejsz┬▒ ulic┬▒ Nowotki (obecnie Parczewskiego - przyp. autora) a Babin┬▒ i mieszcz┬▒c┬▒ si├¬ w g┬│├¬bi tej ulicy dawn┬▒ pensj┬▒ Semadeniowej, odtworzon┬▒ wraz z ca┬│ym jej otoczeniem bardzo szczegó┬│owo (...) Od┬┐ywaj┬▒ (...) stare kamieniczki i rzeka biegn┬▒ca zakolami w┬Âród zielonych drzew, park i wjazd do miasta wraz z dudnieniem kó┬│ na licznych mostach, z których widok przypomina jednemu z bohaterów powie┬Âci - Wenecj├¬. Poznajemy tak┬┐e istniej┬▒ce w Kaliszu sklepy, cukiernie, gmach trybuna┬│u i inne budowle. Czytaj┬▒c te opisy, czujemy, ┬┐e dla autorki jest to istotnie miasto "najpi├¬kniejszych nocy i dni" i szczera jest jej wypowied┬╝ w jednym z pó┬╝niejszych szkiców ("Warszawa mojej m┬│odo┬Âci"), ┬┐e stolica nie wyda┬│a jej si├¬ pi├¬kna, gdy┬┐ pi├¬kny dla niej by┬│ Kalisz".
Humanistyczna i obywatelska postawa pisarki ujawni┬│a si├¬ w pe┬│ni w licznych opowiadaniach zebranych w tomie "Znaki ┬┐ycia" (1938). W 1939 napisa┬│a dramat historyczny "Geniusz sierocy" (wystawiony na scenie w 1959). D┬▒browska jest tak┬┐e autork┬▒ powie┬Âci "Domowe progi" (1928), b├¬d┬▒cej pierwsz┬▒ wersj┬▒ tomu drugiego "Nocy i dni", oraz licznych utworów dla dzieci i m┬│odzie┬┐y o tematyce spo┬│eczno - wychowawczej i patriotycznej - m.in. "Marcin Kozera" (1927), "Przyja┬╝├▒" (1927), "Czyste serce" (1936), relacji z podró┬┐y do krajów ba┬│tyckich "U pó┬│nocnych s┬▒siadów" (1929), tak┬┐e przek┬│adów z literatury rosyjskiej (A. Czechow, M. Gorki), du├▒skiej (N. Lyhne, J.P. Jacobsen). Wyst┬▒pienia krytycznoliterackie pisarki po┬Âwi├¬cone s┬▒ m.in. analizie filozoficznej i artystycznej mo┬┐liwo┬Âci wspó┬│czesnej prozy realistycznej, zawieraj┬▒ równie┬┐ komentarz do w┬│asnej twórczo┬Âci. Istotne miejsce w jej dorobku zajmuje publicystyka, ┬Âci┬Âle zwi┬▒zana z jej twórczo┬Âci┬▒ literack┬▒, poruszaj┬▒ca g┬│ównie spo┬│eczne i moralne sprawy spó┬│dzielczo┬Âci (poj├¬tej w duchu idei E. Abramowskiego) oraz problematyk├¬ ówczesnej wsi.
Podczas okupacji D┬▒browska przebywa┬│a w Warszawie, bior┬▒c aktywny udzia┬│ w podziemnym ┬┐yciu kulturalno - o┬Âwiatowym i w powstaniu warszawskim, a po jego upadku wraz z przyjació┬│mi schroni┬│a si├¬ w D┬▒browie Zdu├▒skiej ko┬│o ┬úowicza. Powróci┬│a do Warszawy na pocz┬▒tku 1945. Wielkim osobistym dramatem pisarki, prze┬┐ywanym silnie od zako├▒czenia wojny, by┬│a sowietyzacja Polski i s┬│u┬┐alcza wobec komunistów postawa wielu polskich intelektualistów, którzy swoje kariery przed┬│o┬┐yli ponad interesy narodu. Pisarka nigdy nie wybaczy┬│a tym ludziom ich oportunizmu, tchórzostwa i zaprza├▒stwa - o tych bolesnych sprawach pisze w swoim "Dzienniku". W 1945 napisa┬│a dramat "Stanis┬│aw i Bogumi┬│", wystawiony na scenie dopiero w 1966. Intensywnie pracowa┬│a nad przek┬│adem z j├¬zyka angielskiego "Dziennika" S. Pepysa, który ukaza┬│ si├¬ drukiem w 1952. Rok 1955 przyniós┬│ zbiór opowiada├▒ "Gwiazda zaranna" - pisarka zawar┬│a w nim utwory z okresu wojny i okupacji. Now┬▒ prób┬▒ uj├¬cia rodowodu wspó┬│czesnej inteligencji, analogiczn┬▒ do "Nocy i dni", mia┬│a by├Ž, ostatecznie nie doko├▒czona, powie┬Â├Ž "Przygody cz┬│owieka my┬Âl┬▒cego", nad któr┬▒ pisarka pracowa┬│a z przerwami przez kilkana┬Âcie lat i która ukaza┬│a si├¬ w 1970.
W 1948 D┬▒browska wyg┬│osi┬│a odczyt w Kaliszu. W swoim prowadzonym przez ca┬│e ┬┐ycie "Dzienniku" tak oto odnotowa┬│a to wydarzenie: "Kalisz odp┬│aci┬│ mi wszystkie zm├¬czenia tego rajdu odczytowego. Có┬┐ to za pi├¬kne miasto i jak pi├¬knie, z jakim pietyzmem w czasie dwudziestolecia odbudowane z gruzów po 1914 (...) Rzadko si├¬ zdarza, aby miasto pami├¬tne z dzieci├▒stwa, wyda┬│o si├¬ po tylu latach pi├¬kniejsze i wspanialsze, ni┬┐ zosta┬│o w pami├¬ci (...) Odczyt mia┬│am w teatrze wype┬│nionym do ostatniego miejsca (...)"
Reporta┬┐e i nowele D┬▒browskiej, ujmuj┬▒ce sprawy wspó┬│czesne, stanowi┬│y prób├¬ socjologicznej i psychologicznej diagnozy przemian zachodz┬▒cych w ludzkiej ┬Âwiadomo┬Âci po wojnie. W 1956 ukaza┬│ si├¬ zbiór "My┬Âli o sprawach i ludziach" obejmuj┬▒cy artyku┬│y i rozprawy o pisarzach (o Mickiewiczu, S┬│owackim, Prusie, Orzeszkowej, Kasprowiczu, Wyspia├▒skim, ┬»eromskim, Strugu, Kadenie - Bandrowskim, Gogolu, To┬│stoju). Osobn┬▒ pozycj├¬ zajmuj┬▒ "Szkice o Conradzie" (1959), b├¬d┬▒ce wyrazem d┬▒┬┐enia D┬▒browskiej do przyswojenia wspó┬│czesnej kulturze i ┬Âwiadomo┬Âci polskiej sztuki i szlachetnej etyki Conrada.
W 1957 prace pisarki ukaza┬│y si├¬ w pierwszym numerze miesi├¬cznika (pó┬╝niej dwutygodnika i tygodnika) "Ziemia Kaliska". W li┬Âcie do tej gazety sama napisa┬│a wówczas: "Jestem dzieckiem ziemi kaliskiej. Z jej okolic i z samego Kalisza czerpa┬│am natchnienie do moich ksi┬▒┬┐ek: "U┬Âmiech dzieci├▒stwa", "Ludzie stamt┬▒d" oraz "Noce i dnie". Ta ziemia ukszta┬│towa┬│a moje poczucie artystyczne, styl i j├¬zyk ca┬│ej mojej twórczo┬Âci" (za H. Sutarzewicz). W tym te┬┐ roku, przy okazji nadania jej honorowego tytu┬│u doktorskiego, powiedzia┬│a: "To, co jest w j├¬zyku moich utworów dobre, zawdzi├¬czam nade wszystko mojej ziemi rodzinnej, ziemi kaliskiej. Tote┬┐ w mojej osobie nadali┬Âcie panowie doktorat honorowy tej w┬│a┬Ânie ziemi kaliskiej, ziemi wielkopolskiej, która by┬│a jednym ze ┬╝róde┬│ polskiego j├¬zyka literackiego i której te┬┐ honoru dzisiejszego winszuj├¬, k┬│aniaj┬▒c si├¬ nisko z mi┬│o┬Âci┬▒ i wdzi├¬czno┬Âci┬▒" (za H. Sutarzewicz). W 1960 nadano pisarce honorowe obywatelstwo Kalisza, a dwa lata pó┬╝niej, podczas sesji po┬Âwi├¬conej jej twórczo┬Âci i jubileuszowi 50-lecia pracy twórczej pisarki, podj├¬to inicjatyw├¬, aby nada├Ž nowo budowanej dzielnicy mieszkaniowej Kalisza nazw├¬ "Kaliniec", a jej g┬│ównej ulicy nazw├¬ Bogumi┬│a i Barbary. W 1975 w Kaliszu odby┬│a si├¬ prapremiera filmu "Noce i dnie" w re┬┐yserii Antczaka. W 1989 w rodzinnym mie┬Âcie pisarki zorganizowano mi├¬dzynarodow┬▒ sesj├¬ naukow┬▒ w setn┬▒ rocznic├¬ jej urodzin. Maria D┬▒browska zmar┬│a w Warszawie 19 maja 1965 roku.

 

 




Europejski Fundusz Spo│eczny